Miejsce na Twoją reklamę!
W Polsce – Historia | WinaMarcina

W Polsce – Historia

Posted on Sierpień 3 2010 by Marcin Wołoszczak

Okres największego rozpowszechnienia winorośli i konsumpcji wina w Polsce przypada na XIV - XVI w

Okres największego rozpowszechnienia winorośli i konsumpcji wina w Polsce przypada na XIV - XVI w

Winorośl jest gatunkiem występującym na terenie obecnej Polski, już w trzeciorzędzie a może już wcześniej o czym świadczą materiały kopalne. Nasiona winorośli znalazł W. Szafer w kopalni soli w Wieliczce, co dowodzi, że już w neolicie winorośl rosła u nas w formie dzikiej. W epoce lodowej winorośl cofnęła się na południe i wschód. Gatunkiem występującym w europie najdalej na północ – czyli u nas to vitis silvestris – winorośl leśna. Znane są opowieści o gotach, germanach i polanach odurzających się sfermentowanym sokiem z winogron.

Wg. dokumentacji granice państwa Polskiego szlachetne odmiany winorośli europejskiej przekroczyły wraz z szerzeniem się chrześcijaństwa. Wina gronowe bowiem konieczne były do celów liturgicznych. W Polsce za czasów Chrobrego uprawą winorośli zajmowali się zakonnicy. Największe winnice powstały w okolicach Tarnowa, Krakowa, Gniezna, Wrocławia, Poznania oraz innych stolic biskupich opactw. W tym też czasie miejscowa okoliczna ludność na terenach Kamienicy (dzisiejszy Nowy Sącz) dzięki benedyktynom i cystersom z lepszym lub gorszym skutkiem sadziła winorośl. Do rozwoju winnic w Nowym Sączu przyczyniła się córka króla węgierskiego Beli IVz rodu Arpadów – żona Bolesława Wstydliwego księżna Kunegunda (Kinga) zakładając wielkie winnice pomiędzy obecnym Nowym i Starym Sączem. Stąd też nazwa regionu za Łazami Biegonickimi – Winna Góra. Przywiozła ona szczepy z Węgier.

Okres największego rozpowszechnienia winorośli i konsumpcji wina w Polsce przypada na XIV – XVI w. Za czasów Jagiellonów winnice w dolinie Wisły oraz całej południowej części kraju i Rusi Czerwonej były tak tak rozległe, że wg. świadectw ówczesnych kronikarzy wino z Polski w wielkich ilościach wywożono za granicę. W miarę pogorszenia się warunków klimatycznych w wiekach XVII i XVIII (tz. mała epoka lodowa) oraz tańszego importu wina z krajów gdzie uprawa jest łatwiejsza i tańsza, polskie uprawy zaczęły upadać. Występujące u nas coraz częściej mroźne zimy obniżały lub wręcz niweczyły plon winogron. Ostatecznego spustoszenia w polskich winnicach dokonały jednak nie mrozy lecz długotrwałe wojny w XVIIw. Nieprzypadkowo okres ten dał początek trwającemu do dziś „kultowi” napoju pospólstwa gorzale. W Nowym Sączu już od XVI w. istniało wiele winiarni i składów winnych. ” Klub Fabryka” byłą fabryką wina jakieś 200/300 lat temu. Pamiętacie może wielką korkownicę przy wejściu i dziesiątki starych ponad 100-letnich butelek wykopywanych z ziemi podczas robienia knajpy. Od końca XIX w. do końca II wojny światowej stworzono duże plantacje winorośli, ale niewłaściwe dobranie odmian do naszego klimatu spowodowało ich niepowodzenie. Po winach z Zielonej Góry jak mawiał XIX wieczny znawca „nie można było być wesołym”. Najsłynniejszą Zielonogórską winiarnią była winiarnia Gremplera działająca od 1828 r. Jego wina nagradzane były w Paryżu (1855r.) , Londynie (1862r.) i Wiedniu (1873r.). W XIX w. winnice zajmowały ok. 700 do 1000 ha i otaczały całą Zieloną Górę. W latach 30 XX w. produkował on 800000 butelek szampana rocznie. Podczas wojny wytwarzał wino i szampana dla Wehrmachtu

W tym okresie powstały, jak też po wojnie istniały duże winnice w okolicach Jeleniej Góry, Warki, Opoczna, Sandomierza i Puław. Obecnie ze zdwojoną siłą powstają kilkuhektarowe winnice na terenie całej Polski. Najbardziej znane winnice blisko Nowego Sącza znajdują się w Andrychowie i Jaśle – tam też zaopatrywałem się w sadzonki. Dotychczas uprawa winorośli opierała się na standardowych odmianach winorośli europejskiej Victis Vinifera o późnej porze dojrzewania i wymagającej ciepłej i suchej jesieni. O tego typu warunki atmosferyczne w naszym klimacie trudno , dlatego też do uprawy w Polsce najbardziej nadają się mieszańce międzygatunkowe, czyli krzyżówki winorośli europejskiej z róznymi odmianami amerykańskimi i winoroślą amurską. Najbardziej popularne odmiany winorośli w Polsce to Agat Doński, Ajwaz, Alden, Alwood, Aurora, Bath, Bianca, Baglarka, Cascade, Chrupka, Edelwiss, Einset Sedles, Festiwalnyj, Gołubok, Iliczewski, Izabella, Iza Zalewska, Junior, Kordianka, Kristaly, Magdalena, Medina, Mołdowa, Muskat Odesskij, Nero, Ontario, Page, Pinot, Prim, Ruskij Rannij, Schmuler, Seibel, Swenson Red, Triumph, Wonstrong, Winosliwyj, Zala Gyongye. Wszystkie te szczepy doskonale nadają się do uprawy w rejonach Nowego Sącza. Większość z nich posiadam i gwarantuję dobre wyniki plonów. Przydomowa uprawa winorośli na wino i sama produkcja wina nie sprawia trudności. Nie bez znaczenia jest tu też uroda krzewów winorośli i ich szeroka przydatność do tworzenia atmosferycznych zakątków ogrodu jak: altany, pergole, trejaże, osłonięte przejścia. Sama winiarnia ma też niepowtarzalny urok.